گیاهان دارویی/ تسکین میگرن

محقق و پژوهشگر گیاهان دارویی با اشاره به خواص و فواید درمانی گیاه سنبل الطیب، گفت: این گیاه در کاهش سردردهای میگرنی موثر بوده و آن را تسکین می دهد.

روزبه فرهودی با اشاره به اینکه گیاه دارویی سنبل الطیب دارای خواص آرام بخش قوی است، گفت: این گیاه در التیام زخم ها نیز موثر است. وی افزود: این گیاه همچنین دارای خواص ضد صرع، ضد تشنج، معرق، ادرارآور، اشتها آور، مقوی قلب است و اختلالات زمان یائسگی، سکسکه های مداوم، بی خوابی، خستگی و بیماری های عصبی را تسکین می دهد.

این محقق به برخی از روش های استفاده از سنبل الطیب اشاره کرد و گفت: برای تهیه دمنوش با کاربرد آرام بخش، ریشه خشک شده سنبل الطیب را شسته و مقداری معین آب جوش به آن اضافه شود و حدود 15 الی 20 دقیقه دم بکشد تا ترکیبات شیمیایی آرام بخش این گیاه آزاد شود. فرهودی با اشاره به اینکه در صورت تمایل می توان از 15 گرم سنبل الطیب و 15 گرم گل گاوزبان به همراه یک عدد لیمو عمانی برای تهیه دمنوش آرام بخش استفاده کرد، اظهار کرد: نوشیدن این دمنوش حداقل نیم ساعت قبل از خواب بسیار مفید و آرام بخش است. وی افزود: مخلوط 10 گرم پودر ریشه خشک این گیاه به همراه 30 گرم گل خشک بابونه در درمان و التیام زخم های موضعی نافع است.

محقق و پژوهشگر گیاهان دارویی اضافه کرد: همچنین مصرف روزانه مخلوط پنج گرم پودرخشک ریشه سنبل الطیب و پنج گرم بذر آسیاب شده رازیانه به همراه کمی نبات ساییده شده در درمان نفخ، بهبود عملکرد کبد و معده و رفع سردرد مزمن موثر است.

به گفته وی، این گیاه برای افرادی که دارای نارسایی کلیه هستند مضر است و ازاین افراد خواست پیش از مصرف این گیاه با پزشک معالج خود مشورت کنند. وی افزود: مصرف این گیاه به همراه داروهای شیمیایی آرامش بخش برای نارسایی کلیه می تواند تداخل دارویی ایجاد کند و این موضوع بایستی با مجوز پزشک معالج صورت گیرد.

فرهودی تاکید کرد: مصرف بی رویه این گیاه عوارض جانبی دارد و مصرف بیش از حد آن توصیه نمی شود و حداکثر میزان استفاده از دمنوش این گیاه چهار شب در هفته و به همراه گل گاوزبان است. محقق و پژوهشگر گیاهان دارویی گفت: این گیاه دور از آفتاب و در جای خنک نگهداری شود و با توجه به اینکه ریشه این گیاه برای درمان زخم و تهیه دمنوش استفاده می شود قبل از مصرف کاملا شسته شود.

منبع : ایرنا

گیاهان دارویی/درمان خانگی دیابت

دیابت بیماری‌ای است که شاید شما، پدر، مادر یا یکی از بستگان و دوستان نزدیک‌تان از آن رنج می‌برید. یعنی اگر به اطراف خود نگاه کنید افرادی را می‌شناسید که دچار دیابت یا مرض قند شده‌اند و این نشان از شیوع بالای بیماری در جامعه دارد. مشکلی که دیابت برای فرد ایجاد می کند عوارضی از قبیل سخت و شکننده شدن عروق خونی، سکته قلبی و مغزی، عوارض چشمی و شبکیه، مشکلات کلیوی، زخم و عفونت در پا، ضعیف شدن سیستم ایمنی و مشکلات سیستم اعصاب محیطی است. مهم ترین نکته در درمان دیابت جلوگیری از این عوارض است تا فرد بتواند زندگی طبیعی خود را ادامه دهد.

بیمار دیابتی باید داروهای خود را به طور مرتب مصرف کند، از قطع یا جایگزین کردن داروی خود با داروها یا فرآورده های دیگر به صورت خودسرانه پرهیز کند و شیوه زندگی و عادات غذا خوردن خود را با نظر و مشورت پزشک متخصص تغییر دهد.
البته گیاهانی نیز وجود دارند که خاصیت کاهندگی قند خون را دارند و می توانند از سوی بیمار، البته با نظر پزشک متخصص استفاده شوند که این امر شاید بتواند به کاهش قند خون و عوارض ناشی از دیابت کمک کند.

یکی از این مواد طبیعی، تخم شنبلیله است که حاوی مواد موثره ای است که باعث کاهش قند و حتی چربی خون می شود.

خیار تلخ نیز میوه ای شبیه کدو و حاوی ماده ای است که به کاهش قندخون کمک می کند.

هندوانه ابوجهل که در بعضی مناطق به آن خربزه روباه نیز گفته می شود در طب سنتی بسیاری از کشورها ازجمله ایران از درمان های کاهش قند خون محسوب می شود. هندوانه ابوجهل دارای مواد موثری است که باعث کاهش قند خون می شود البته مصرف این گیاه باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود، زیرا مصرف زیاد آن بسیار خطرناک است و عوارضی نظیر اسهال خونی را به دنبال دارد.

گزنه نیز دارای خواص کاهنده قند خون است که معمولا همرا با هندوانه ابوجهل مصرف می شود.

خارمریم نیز با مکانیسم افزایش حساسیت گیرنده های سلولی نسبت به انسولین باعث کاهش قند خون شده و تا حدی در کاهش چربی خون نیز موثر است. مصرف روزانه دو تا سه فنجان دم کرده چای سبز نیز تاثیر مفیدی در کاهش قند خون دارد.

برگ گیاه قره قات نیز می تواند باعث کاهش قند خون شده و برخی مطالعات تاثیر آن در کاهش عوارض درازمدت دیابت را نیز نشان داده است. برگ درخت گردو نیز حاوی مواد موثره ای است که در کاهش قند خون موثر است.

برگ زیتون، حنظل، سیاه دانه، عدس کوهی، گل انار، آلوئه ورا، دارچین و گلپوره نیز از دیگر گیاهان کاهنده قند خون هستند.

از سیر نیز غافل نشوید؛ سیر دارای مواد موثری است که باعث کاهش قند خون و افزایش میزان انسولین خون می شود البته مصرف این گیاهان حتما باید با تجویز و تحت نظر پزشک انجام شود.

مصرف خودسرانه این گیاهان یا فرآورده های دارویی دیگر و قطع داروهای دیابت بسیار خطرناک است و عوارض جدی به دنبال خواهد داشت.

دکتر امیرهومن کاظمی - متخصص طب سوزنی و گیاهان دارویی
منبع : جام جم آنلاین

گیاهان دارویی/ درمان کلسترول بالای خون

تحقیقات اخیر در فرانسه نشان می‌دهد كه خوردن دو تا سه عدد سیب در روز سطح كلسترول خون را کاهش می دهد.
بر اساس این مطالعات پوست سیب سرشار از نوعی فیبر به نام پكتین است كه رسوبات كلسترول در دیواره عروق را از بین می‌برد.

پژوهشگران انستیتوی ملی علوم در ژاپن نیز در تحقیقات تازه خود دریافتند، خوردن 400 گرم (معادل دو عدد سیب) در روز سطح كلسترول خون را تا 21 درصد پایین می‌آورد.

گیاهان دارویی/ مصرف خودسرانه دارو‌های گیاهی ممنوع!

خیلی‌ وقت‌ها که ناراحت هستید، حوصله ندارید یا دلتان گرفته، اطرافیان توصیه می‌کنند یک لیوان گل‌گاوزبان همراه با سنبل‌الطیب بنوشید تا آرام شوید و حالتان بهتر شود. کسانی که چنین پیشنهادی می‌دهند، معمولا باور دارند مصرف این نوشیدنی نه‌تنها مشکلات روحی مانند استرس و اضطراب را برطرف می‌کند که حتی آن را برای درمان بیماری‌های دیگری مانند برخی انواع سرطان‌ها هم مفید می‌دانند.

اما مصرف خودسرانه این نوشیدنی خوش‌عطر و طعم، روی غم‌انگیز و خطرناکی نیز دارد تا جایی که مصرف دمکرده گل‌گاوزبان، هفته گذشته خانواده‌ای را به دلیل مسمومیت شدید راهی بیمارستان کرد. چنین اتفاقی یادآور این موضوع است که تهیه و مصرف خودسرانه داروهای گیاهی حتی می‌تواند مرگ‌آور باشد.

فایده نداشته باشد، ضرری هم نداردحتماً شما هم شنیده‌اید برخی افراد می‌گویند مصرف مواد گیاهی و داروهایی که پایه و اساس گیاهی دارد، نمی‌تواند مشکلی برای شخص ایجاد کند. برای همین هم باور دارند این مواد اگر نفعی برای مصرف‌کننده‌اش نداشته باشد، ضرری هم برایش نخواهد داشت و براساس همین طرز فکر هر طور بخواهند و به هر میزانی که دوست داشته باشند از این مواد استفاده می‌کنند. چنین افرادی معمولا می‌گویند چون این مواد طبیعی است، مصرفشان هم نمی‌تواند مشکلی ایجاد کند و باور دارند تنها برای مواد و داروهای شیمیایی که احتمال بروز مشکل با مصرف آنها وجود دارد، باید با فردی متخصص مشورت کرد.
اینها همه در حالی است که متخصصان بارها و بارها تاکید کرده و گفته‌اند مصرف خودسرانه داروها یا مواد گیاهی هم می‌تواند مشکل‌آفرین شود.
برای مصرف هر نوع دارو و ماده‌ای که نام دارو بر آن گذاشته می‌شود، باید مانند دارو تصمیم‌گیری کرد و براساس قوانین و ضوابط داروها پیش رفت.
حتی اگر قرار است ماده‌ای مانند آب را به عنوان دارو مصرف کنیم، باید نکات و ضوابط مربوط به داروها را در نظر بگیریم. به همین دلیل هم آب مقطر را دیگر آب معمولی به حساب نمی‌آوریم و آن را به عنوان دارو مورد استفاده قرار می‌دهیم.
مصرف آب مقطر هم قوانینی دارد که هیچ وقت نباید فکر کنیم چون آب است، لازم نیست این قوانین رعایت شود و داروهای گیاهی هم دقیقا همین شرایط را دارد. بنابراین نام دارویی که می‌خواهیم مصرف کنیم، مهم نیست و در مورد همه داروها باید نکات مربوط به آنها رعایت شود.

گیاهان دارویی/ انجبار

انجبار (Snakeroot ) گیاهی است پایا ساقه‌اش صاف و ساده بیش از یک متر ارتفاع که‌ریزوم‌هایی بزرگ، پیچدار و انشعابی دارد. برگهای قاعده آن بزرگ و نیزه‌ای است.برگهایش در بالا سبز و در زیر کدر و کرکدار است. برگهای زیرین دمبرگ درازی داردبیضوی پهن و نوک تیز و در انتهای روی دمبرگ به‌صورت بال درمی‌آید. سایر برگهابی‌پایه‌اند. گلها به رنگ گلی یا صورتی کمرنگ با گل پوش منفرد است و پرچمها ازبیرون دیده می‌شود. در ماه خرداد تا تیر گل می‌دهد.

ترکیبات شیمیایی

انجبار دارای تانن، گلوکز، آمیدون، مواد آلبومینوئیدی، اکسالات کلیسم، اسیداگزالیک، لعاب، صمغ، یک ماده رنگی قرمز، ویتامین C است .

قسمت مورد استفاده انجبار ریزوم، ریشه و برگ گیاه است که در فصل پاییزریزوم آن جمع‌آوری شده و در آفتاب خشکانده می‌شوند، ریشه‌های بزرگ آن رابرش طولی می‌دهند.

خواص و اثرات دارویی: طبع انجبار سرد و خشک است. از نظر خواص درمانی ضد تب، مدر، ملین، التیام دهنده، قابض قوی، ضداسهال، مقوی عمومی، ضدعفونی کننده، ضد غلبة دم، ضد التهاب، محرک واشتهاآور است. از انجبار در موارد اسهال، اسهال خونی، دیسانتری، رفع ترشحات مخاطی، بی‌اختیاری دفع ادرار، ترشحات زنانگی، سوزش مجاری ادرار، گلو درد، ورم‌مجرای بول بعد از رفع حالت التهابی آن، بواسیر، انزال منی، تب نوبه، خونریزی‌رحم، التهابات اندام‌های تناسلی زن، التیام زخم، نزله‌های مزمن، سل، خونریزیهای‌ساده داخلی و خارجی، جلوگیری از سقط جنین، رفع ترشحات سفید مهبل، ووجود خون در ادرار توصیه شده‌است. در استعمال خارجی جوشانده ۱۵۰ گرم ریزوم آن در یک لیتر آب به شکل‌غرغره یا دهان شویه برای التیام زخم، ناراحتیهای حلق، سفت کردن لثه‌های نرم، التهابات لثه، لوزتین یا گلو و به‌صورت تزریق در دستگاه تناسلی، جهت ترشحات‌زنانگی و رفع ورم مجاری ادرار، اثرات مفیدی دارد. جوشانده انجبار به‌صورت تنقیه جهت رفع اسهال، بواسیر، درمان خراشهای ناحیه مقعد و برای واریس و مداوای زخم‌ها و اولسرها به‌صورت تأثیر دادن روی‌آنها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

طبقه‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):	گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):	دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):	دولپه‌ای‌های نو
راسته:	میخک‌سانان
تیره:	Polygonaceae
سرده:	Persicaria
گونه:	P. bistorta
نام علمی
Persicaria bistorta

گیاهان دارویی/ چگونگی افزایش خواص چای سبز

چای سبز می تواند تاثیر مثبتی در لاغری افراد به خصوص افراد باردار داشته باشد و همچنین در افزودن لیمو به چای می تواند خاصیت ضد سرطانی آن را افزایش دهد.

 

ریختن آب لیمو در چای سبز باعث پیشگیری از بیماری های زیادی می شود و همچنین برای افراد باردار هم مفید است به همین دلیل توصیه‌هایی در خصوص زمان مصرف آن می شود.

دکتر نیستانی متخصص تغذیه گفت: ریختن آب لیمو در چای سبز باعث افزایش خواص سودمند این نوع چای می‌شود.

وی افزود: آب لیمو در چای سبز باعث پیشگیری از بیماری های قلبی و سرطان و دیابت می شود.

وی اظهار داشت: ویتامین c موجود در آب لیمو باعث خارج شدن مواد آنتی اکسیدان از برگ های چای سبز می شود.

وی ادامه داد: چای سبز می تواند تاثیر مثبتی در لاغری افراد به خصوص افراد باردار داشته باشد و همچنین در افزودن لیمو به چای می تواند خاصیت ضد سرطانی آن را افزایش دهد.

وی خاطر نشان کرد: توصیه می شود زمانی که چای خنک شده است از آب لیمو استفاده شود تا ویتامین c موجود در آب لیمو در اثر گرمای چای تخریب نشود.

گیاهان دارویی/ نقش آویشن در بهبود جوش های بدن

آویشن گیاهی است علفی، دارای شاخه‌های زیاد و چوبی به ارتفاع تا 30 سانتی متر که در نواحی کوهستانی در بین تخته سنگ و به ویژه در کشورهای اروپایی می‌روید.

 

ساقه‌های آویشن پوشیده از کرک و برگ‌های کوچک زیادی است. برگ‌های آن کوچک، لوزی شکل، نوک تیز و به صورت متقابل، بر روی ساقه قرار دارند. این برگ‌ها به رنگ خاکستری روشن و با بوی بسیار نافذ است و دارای دم برگ‌های کوچکی نیز می‌باشد.

گل‌ها کوچک، گلی رنگ و یا سفید و به صورت مجتمع در انتهای ساقه قرار گرفته‌اند.

قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، گل و به ویژه برگ‌های آن است. این گیاه، به طور محدود و برای تهیه‌ی داروها، در ایران کشت می‌گردد.
 
اين گياه "خاصیت ضد میکروبی" داشته بنابراین می توان آن را جایگزین داروهای شیمیایی برای رفع جوش در سطح پوست کرد.

المیرا رسولی متخصص طب سنتی گفت: گیاه آویشن در درمان "ضایعات التهابی آکنه" موثر است این گیاه دارویی را می تواند جایگزین داروهای شیمیایی کرد و آکنه را از بین ببرد.
 
وی با بیان اینکه آویشن خواص ضد میکروبی دارد بیان کرد: علت ایجاد جوش‌ها در نوجوانی و جوانی عدم تعادل چربی در سطح پوست است از این رو برای تعادل سطح تمام پوست می توان از "دمنوش آویشن" استفاده کرد.
 
وی در خصوص طرز تهیه این دمنوش تصریح کرد: برگ آویشن را می توان به مدت 20 دقیقه بجوشانید و مصرف یکبار در روز می تواند به "شفافی پوست" و رفع آکنه ها کمک کند.
 
وی در خصوص عوارضی که می تواند در استفاده از این گیاه دارویی ایجاد شود گفت: حساسیت های پوستی التهاب لب ها است و البته مصرف این نوع گیاه برای "خانم های باردار" ممنوع است.
 
منبع:.yjc.ir

گیاهان دارویی/ طبّ گیاهی و خواصّ میوه ها در کلام امام باقر علیه السلام

یکی از موضوعات بسیا رمهم در عصر حاضر، موضوع طبّ؛ بویژه طبّ اسلامی است که دانشمندان علم طبّ و آشنایان با معارف اسلامی باید به تحقیق در این مهم، همّت گمارده، در توسعه و ترویج آن بکوشند.

در این راستا به دلیل پیوندی که بین طبّ اسلامی و طبّ گیاهی وجود دارد، شناخت گیاهان دارویی و شفابخش نیز امری لازم و ضروری است. امام صادق علیه السلام وجود طبیب را یکی از نیازمندی های ضروری اجتماع می داند.(۱) اسلام، مشوّق مسلمانانی است با جسمی سالم و نیرومند و بدنی قوی و آماده. در قرآن مجید نیز به هنگام شرح صفات «طالوت» و صلاحیت او برای مقام رهبری بنی اسرائیل، نیروی جسمانی او را در ردیف نیروی علمی او آورده و می فرماید: «انّ الله اصطفاه علیکم و زاده بسطه فی العلم و الجسم»(۲)
در روایات نیز به این موضوع بسیار توجّه شده است؛ زیرا هرگونه تلاش و کوشش در راه سالم سازی جسم؛ می تواند کوششی در راه تقویت بنیه های معنوی و انسانی محسوب گردد.
در این راستا گیاهان و میوه ها جهت شفابخشی و سلامتی بشر، داروهای مفید و مؤثّری به شمار می روند. قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام با بردن نام و ذکر دستورات درمانی شان، فواید و جایگاهشان را در درمان بیماری ها و امراض روحی و جسمی بشر یادآور شده اند. در این مقاله سعی می کنیم دستورات و نسخه های شفابخش بسیاری از گیاهان و میوه ها را در مکتب و اندیشه امام باقرعلیه السلام مورد بررسی قرار دهیم.
الف) خواصّ درمانی گیاهان و سبزی ها
کاسنی
امام باقرعلیه السلام فرمود:
کاسنی، تقویت کننده قوای بدن است، از دور ریختن و هدردادن آن دوری کنید.(۳)
امام صادق علیه السلام از پدر بزرگوارش روایت می کند که وی از دور ریختن و هدر دادن کاسنی هنگام غذا خوردن نهی می فرمود.(۴)
بادروج
این گیاه معرّب «بادرو» فارسی است و نوعی از ریحان است که به فارسی، آن را ریحان کوهی می گویند. برگش ریز و ساقه اش به شکل مربع، پرشاخ و بویش کمتر از ریحان است. رنگ گلش نیز مایل به سرخی است.(۵)
امام باقرعلیه السلام فرمود: بادروج از آن ما، شفای دردها و ریشه آن نیز از بهشت است.(۶)
حزاء
حزاء یا بیوه زا، گیاهی است که در طبرستان آن را جعفری می گویند. حزاء، گیاهی است مشابه کرفس که گفته شده، بیشتر در آذربایجان می روید.(۷)
عمروبن ابراهیم گوید: از ضعف معده به امام باقرعلیه السلام شکایت نمودم که حضرت فرمود: حزاء را با آب سرد بخور.(۸)
سُماق
در روایتی از امام باقرعلیه السلام آمده است: سماق نافع بواسیر خونی است.(۹)
سندروس
سندروس یا رزین ساندراک، به صورت قطعه های کوچک و به رنگ زرد روشن است. طبع گرم و خشک دارد و دودش نافع سرماخوردگی، بواسیر، خونریزی است واگر برای خوردن استفاده شود لاغر کننده، نافع ضعف چشم و تنگی نفس است.(۱۰)
امام باقرعلیه السلام در روایتی، سندروس را با سایر ادویه به طریق بُخور، نافع دیوانگی دانسته اند.(۱۱)
شکر طَبرزد (سفید)
جمیل بن درّاج از زراره و او از امام باقرعلیه السلام نقل می کند که فرمود: ای زراره! مردم را چه چیزی از فضیلت شکرطبرزد (سفید) غافل کرده است؟ شکر برای هفتاد درد و بیماری شفا و سود رسان است. بلغم را می خورد و ریشه اش را از بین می برد.(۱۲)
حضرت در روایت دیگری فرمود: اگر شخصی که تب دارد ناشتا ۶ مثقال شکر را با آب سرد بخورد، تبش از بین می رود.(۱۳)
شونیز (دانه سیاه)
زراره می گوید: از امام باقرعلیه السلام شنیدم که از رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم درباره شونیز (دانه سیاه) سؤال شد که آیا مورد علاقه رسول خدا بود؟
فرمود: بله! ولکن پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم مرگ را از آن استثناء کرده است.آیا نمی خواهی تو را به چیزی که از آن رساتر است، راهنمایی کنم که رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم مرگ را در آن استثناء نکرده است؟ عرض کردم: بله ای فرزند رسول خدا! حضرت فرمود: دعا، که قضای حتمی را رد می کند و آن را محکم می گرداند و صدقه دادن آتش غضب را خاموش می کند. و سپس، حضرت انگشتانش را جمع کرد.(۱۴)
سَویق خشک
امام باقرعلیه السلام فرمود: چه بزرگ است برکت سویق خشک (آرد گندم و جو). وقتی انسان در سیری از آن بخورد، غذا را هضم می کند. هر وقت انسان در حال گرسنگی آن را بخورد، او را سیر می گرداند، و چه خوب توشه ای در حال سفر و حضر است!(۱۵)
عدس
عدس از جمله حبوباتی است که ارزش غذایی دارد. نشاسته آن زیاد (۶۰ درصد)، سفیده مانندش (۲۰ درصد) و چربی آن (۲ درصد) است. هر صد گرم آن ۳۵۰ کالری حرارت تولید می کند و هضم آن به علّت داشتن سلولز زیاد، متوسّط است. پخته آن برای لاغرها و کسانی که ترشی معده دارند مفید است. عدس برای کسانی که ازت و اسید اوریکشان بالاست، مضرّ است. مواد معدنی آن: گوگرد، فسفر، کلر، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، مس، روی، منگنز، یُد و از همه مهم تر آهن است. ویتامین های آن نیز B۱و B۲است.(۱۶)
امام باقرعلیه السلام درباره این نوع سبزی یعنی عدس، که از زمره حبوبات است، چنین فرموده اند: دختری که خون حیضش قطع نمی شود، به او سویق عدس بدهید تا بنوشد، که به سرعت، حیض قطع می شود.(۱۷)
زعفران
زعفران دارای یک روغن مایع فرّار و ماده رنگینی است که تارهای پیچیده آن به رنگ نارنجی است و دارای خاصیت نیروبخش است.
امام باقرعلیه السلام در روایتی، معجونی از عسل، زعفران، خاک قبر امام حسین علیه السلام و آب باران را شفا بخش دانسته است.(۱۸)
همچنین امام باقرعلیه السلام فرمود: مردی از خراسان نزد امام سجّادعلیه السلام آمد و گفت: ای فرزند رسول خدا! حج را به جا آوردم و هنگام بیرون آمدن، نیّت کردم که نزد شما بیایم؛ اما از درد طحال رنج می برم. دعایم کنید تا از آن رهایی یابم. امام سجّادعلیه السلام فرمود:
خداوند تو را از آن کفایت کند! حمد و سپاس برای اوست. هر وقت آن درد را احساس کردی، این آیه (۱۹) را با زعفران و آب زمزم بنویس و بنوش، که درد از تو دور می شود.(۲۰)
هویج
امام باقرعلیه السلام فرمود: «الجزُ امانٌ من القولنج و البواسیر، و یعینُ و علی الجماع»؛ استفاده از هویج نوعی ایمنی است از قولنج و بواسیر و بر جماع نیز کمک می نماید.(۲۱) ایشان همچنین فرمود: خوردن هویج کلیه ها را گرم می نماید.(۲۲)
اسپند
امام باقرعلیه السلام، استفاده از آن را برای درمان سَلسُ البول (قطره قطره آمدن بول) مفید دانسته اند و فرموده اند: اسپند را با آب سرد ۶ بار و با آب گرم نیز یک بار بشوی. سپس آن را در سایه، خشک کن. سپس با روغن گندم و یا جوی خالص بکوب و ناشتا به اندازه دارو از آن استفاده کن. این دارو شما را از آن عارضه شفا خواهد داد به اذن خداوند.(۲۳)
بنفشه
امام باقرعلیه السلام فرمود: اگر مردم می دانستند در بنفشه چه خاصیتی است و چه دردهای بسیاری را درمان می کند، آن را جرعه جرعه می نوشیدند.(۲۴)
تره
امام باقرعلیه السلام فرمود: تره، «سپرز» را درمان می کند. چون «سپرز» شما دردناک شود، تره را در روغن بپزید و از آن بخورید که درد آرام خواهد یافت.(۲۵)
چغندر
حضرت امام باقرعلیه السلام، چغندر را برای درمان «بَرَص»، مفید دانسته است. ایشان می فرماید: بنی اسرائیل از بَرَص نالیدند و شکایت کردند. حضرت موسی این شکایت را به خداوند متعال رساند، خداوند عزّوجلّ امر کرد که گوشت گاو را با چغندر بخورند تا از بَرَص شفا یابند.(۲۶)
کرّاث
کراث سبزی معروف بوداری است که به سیر شباهت دارد. امام باقرعلیه السلام فرمود: در کرّاث چهار خصلت است: باد درون را طرد می کند، دهان را خوشبو می نماید، بواسیر را قطع می کند و امان از جذام است.(۲۷)
شلغم
امام باقرعلیه السلام فرمود: هیچ مخلوقی نیست؛ مگر اینکه در آن رگی از جذام هست، آن را با شلغم آب کنید.(۲۸)
ب) خواصّ درمانی گوشت
امام باقرعلیه السلام فرمود: سَیِّدُ الطَّعامِ اللّحْمُ؛ بهترین غذا، گوشت است.(۲۹)
زراره می گوید: من پانزده روز با امام باقرعلیه السلام غذا خوردم و غذای ما گوشت بود.(۳۰)
ایشان پس از بیان فضیلت غذایی گوشت، آن را برای درمان «یرقان» مفید دانسته است و بهترین نوع آن را برای رفع این بیماری، «گوشت قطا»(۳۱) معرّفی نموده است. ایشان در روایتی نیز «گوشت گاو» را برای درمان بَرَص مفید می داند.(۳۲)
درمان سنگ مثانه
امام باقرعلیه السلام فرمود: از این ۱۰ مادّه: هلیله، بلیله، آمله، فلفل، دارفلفل، دارچین، زنجبیل، شقاقل، انیسون و خولنجان، به طور مساوی بردارید و با هم بکوبید و سپس آن را در روغن گاو بپزید. این معجون وقتی با عسل صاف شده آمیخته شود و هر روز به قدر فندقی از آن تناول شود، سنگ مثانه را می شکند.(۳۳)
خواصّ درمانی سنجد
امام باقرعلیه السلام فرمود: میوه ی سنجد، گوشت را می رویاند، به پوست بدن، توانایی می بخشد و قلوه ها را گرم می کند. نیز سنجد در علاج بیماری های بواسیر و سلس البول بسیار سودمند است.(۳۴)
درمان درد زخم
حضرت باقرعلیه السلام فرمود: قیر تازه (مادّه ای که بر کشتی می مالند) و مثل آن را با پیه بُز و پارچه ای تازه و کوزه سفالین تازه بردار. ظاهر آن را قیرمالی کن، سپس بر آن شیر بریز و زیرش آتشی ملایم روشن کن. سپس کاغذی نوشته شده (۳۵) را بردار و روی دستت بگذار و بر آن قیر بمال و بر روی زخم ببند. اگر زخم عمیق بود از کتان، ریسمان بتاب و بر روی زخم قیر بریز و سپس آن ریسمان را در آن زخم بگذار. ان شاءالله بهبودی می یابد.(۳۶)
درمان اسهال خونی
ابوحمزه ثمالی می گوید: مردی به امام باقرعلیه السلام از اسهال خونی شکایت کرد. امام علیه السلام به او فرمود: از خاک ارمنی بردار و با آتشی ملایم آن را بپز و سرخ کن. سپس استفاده کن که اسهال قطع می شود.(۳۷)
امام باقرعلیه السلام فرمود: قدری از گِل ارمنی بر روی آتش گرم کنید و به بیمار اسهال بخورانید که وضعیت درونی اش آرام خواهد گرفت.(۳۸)
نمک
امام باقرعلیه السلام فرمود: نمک برای هفتاد بیماری، دارویی اثر بخش است.(۳۹)
ج) خواصّ درمانی میوه ها
خرما
امام باقرعلیه السلام فرمود: «لم تستشف النّساء بمثل الرُّطَب، انّ الله اطعمه مریم فی نفاسها»؛ زنها در هیچ چیز مثل خرما شفا نمی یابند، چون خدا به مریم در موقع زایمان خرما داد.(۴۰)
سیب
ابی بصیر می گوید: امام باقرعلیه السلام فرمود: موقعی که خواستی سیب بخوری، قبلاً آن را استشمام کن، سپس بخور؛ زیرا این کار هر ناراحتی را که بر روحت عارض شده، آرام می کند.(۴۱)
آلو
حضرت می فرماید: آلو نافع صفرا، حرارت، بادهای بدن، زهره، خشکی مفاصل و فشار خون است.(۴۲)
جابر می گوید: مردی به امام باقرعلیه السلام از هیجان مرّه (زهره) شکایت کرد و عرض نمود: کم مانده دیوانه شوم! آن حضرت فرمود: آن را با اجاصّ (آلو)معالجه کن.(۴۳)
انجیر
امام باقرعلیه السلام فرمود: انجیر بخورید که برای قولنج نافع است.(۴۴)
ابوحمزه ثمالی از امام باقرعلیه السلام نقل می کند که وقتی پادشاه قبطی خروج کرد و خواست بیت المقدّس را خراب کند، مردم به اطراف حِزْقِیل پیغمبر جمع شده و به وی شکایت نمودند. حزقیل شب با خدا مناجات کرد و خداوند به مَلَک مسئول هوا وحی فرمود که نفوس و ارواح آنان را بگیرد و همگی مردند. حزقیل این خبر را به قومش رساند.
 آنان بیرون رفتند و دیدند همه آنان مرده اند، اما عُجب و خودپسندی بر حزقیل عارض شد و با خود فکر کرد که سلیمان پیغمبرعلیه السلام بیش از من فضیلتی ندارد، چون به من اختیار هوا نیز داده شده است. در این حال زخمی بر کبد حزقیل عارض شد و او را اذیّت نمود، حزقیل با خدا مناجات و خشوع کرد و روی خاکستر نشست، خداوند به وی وحی نمود که: شیره انجیر را بگیر و از بیرون بر سینه خود بمال. حزقیل چنین کرد و خوب شد.(۴۵)
انگور
در روایتی امام باقرعلیه السلام به فرزندش امام صادق علیه السلام فرمود: انگور را دانه دانه بخور. و فرمود: شفا در میوه ای است که رسیده باشد، چنان که خداوند فرموده: «کُلُوا من ثمره اذا اثمر»(۴۶)؛ یعنی از میوه درخت بخورید وقتی که برسد. [ایشان انگور را به دلیل خوب رسیده بودنش شفای بسیاری دردها می دانند].(۴۷)
بِهْ
امام باقرعلیه السلام می فرماید: میوه «بِهْ» غبار اندوه را از خاطر محو می کند، همان طور که انگشتان شما قطرات عرق را از پیشانی تان می برد.(۴۸)
گلابی
امام باقرعلیه السلام فرمود: گلابی مانند اجاصّ (آلو) برای درمان صفرا و جلوگیری از برانگیخته شدن آن نیکوست و برای درد آن آرام بخش است.(۴۹)پی نوشت:

۱. تحف العقول عن آل الرّسول، ص ۳۳۵.
۲. انفال / ۲۴.
۳. طبّ الائمّه، سید عبدالله شبّر، ص ۲۴۳.
۴. همان، ص ۲۴۴.
۵. ر.ک: تحفه حکیم مؤمن، ص ۴۲.
۶. محاسن، ج ۲، ص ۵۱۴.
۷. دورنمای طبّ اسلامی،آیهالله مصطفی نورانی،ص ۱۰۴.
۸. اصول کافی، ج ۶، ص ۱۹۱.
۹. طبّ الائمّه، حسین و عبدالله بن بسطام نیشابوری، ص ۸۸.
۱۰. گیاهان دارویی، دکتر زرگری، ج ۳، ص ۳۵۴.
۱۱. بحارالانوار، ج ۶۲، ص ۱۵۶.
۱۲. طبّ الائمّه، ص ۵۰۱.
۱۳. مکارم الاخلاق، ص ۱۹۱.
۱۴. طبّ الائمّه، ترجمه جابر رضوانی، ص ۹۶.
۱۵. همان، ص ۹۴.
۱۶. دورنمای طبّ اسلامی، ص ۱۸۲.
۱۷. امالی، شیخ طوسی، ج ۱، ص ۳۷۶.
۱۸. محاسن،ج ۲،ص ۵۰۰؛مکارم الاخلاق،ص ۳۰و۱۹۷.
۱۹. منظور، آیه ۱۱۰ و ۱۱۱ اسراء است.
۲۰. طبّ الائمّه، ص ۴۱.
۲۱. مکارم الاخلاق، ص ۲۱۱.
۲۲. محاسن، ج ۱، ص ۵۲۴.
۲۳. طبّ الائمّه، ترجمه جابر رضوانی، ص ۹۶.
۲۴. خصال، شیخ صدوق، ص ۱۲۷.
۲۵. طبّ الائمّه،ترجمه واقتباس جوادفاضل،ص ۲۰۷.
۲۶. طبّ چهارده معصوم، محمد مهدی تاج لنگرودی، ص ۱۴.
۲۷. همان، ص ۲۳ – ۲۲.
۲۸. طبّ الائمّه، ترجمه جابر رضوانی، ص ۱۵۰.
۲۹. طبّ چهارده معصوم، ص ۱۸۴.
۳۰. همان، ص ۱۸۵.
۳۱. منظور گوشت نوعی کبوتر است که شبیه به قمری می باشد؛ (همان، ص ۱۵)
۳۲. مکارم الاخلاق، ص ۱۸۶.
۳۳. طبّ الائمّه،ترجمه واقتباس جوادفاضل،ص ۲۰۸.
۳۴. همان، ص ۲۱۵ – ۲۱۶.
۳۵. زیرا جوهرِ به کار برده شده در کاغذ (کاغذ نوشته شده) به جذب و چسبندگی موادّدرمانی کمک می کند.
۳۶. طبّ الائمّه، بسطام نیشابوری، ص ۲۰۱ – ۲۰۲.
۳۷. طبّ الائمّه، ترجمه جابر رضوانی، ص ۹۲.
۳۸. طبّ الائمّه،ترجمه واقتباس جوادفاضل،ص ۲۱۱.
۳۹. همان، ص ۲۱۹.
۴۰. تفسیر مجمع البیان، ج ۳، ص ۵۱۱.
۴۱. بحارالانوار، ج ۶۶، ص ۱۷۱.
۴۲. همان، ص ۱۸۹.
۴۳. خصال، شیخ صدوق، ص ۱۴۴.
۴۴. اصول کافی، ج ۶، ص ۳۵۸؛ دورنمای طبّ اسلامی، ص ۴۹.
۴۵. محاسن، ج ۲، ص ۵۵۳.
۴۶. انعام / ۱۴۱.
۴۷. محاسن، ج ۲، ص ۵۵۶؛ مکارم الاخلاق، ص ۹.
۴۸. طبّ الائمه، ترجمه و اقتباس جواد فاضل، ص ۲۱۳؛ رمزالصحه فی الطب النبی والائمّه؛ سید محمود دهسرخ اصفهانی، ص ۱۴۸.
۴۹. طبّ الائمّه، ترجمه جابر رضوانی، ص ۱۹۷؛ رمزالصّحه فی الطبّ النّبیّ والائمّه، ص ۱۴۹.

گیاهان دارویی/ 5 خاصیت فوق‌العاده‌ی برگ زیتون

برگ‌های درخت زیتون از دوران باستان برای مقاصد پزشکی مورد استفاده بوده است، و پژوهش‌های آزمایشگاهی مدرن نشان‌دهنده آن است که عصاره برگ زیتون دارای خواص ضدباکتریایی، ضدالتهابی، و آنتی‌اکسیدان است.

 

1- برگ زیتون برای مقابله با چاقی مفید است
یک پژوهش جدید نشان داده است که یک فنجان قهوه به همراه عصاره برگ زیتون می‌تواند برای مقابله با چاقی مفید باشد. در این پژوهش محققان به موش‌های آزمایشگاهی رژیم غذایی حاوی کربوهیدرات و چربی زیاد به مدت هشت هفته دادند تا این که موش‌ها به سندرم متابولیک دچار شدند. سپس به این موش‌ها قهوه غنی شده با عصاره برگ زیتون به مدت هشت هفته دیگر خورانده شد. پژوهشگران متوجه شدند که بعد از مصرف این نوشیدنی، علائمی از بهبودی در قلب و عروق، کبد و بهبود علائم متابولیکی در موش‌ها مشاهده شد اما در موش‌هایی که قهوه معمولی مصرف کرده بودند، این علائم بهبود دیده نشد. لیندسی براون، محقق دانشگاه کویینز ماری جنوبی، در این پژوهش گفت: عصاره برگ زیتون به دلیل خواص ضد التهابی که دارد، وزن را کاهش می‌دهد. به گزارش روزنامه ساندی مورنینگ هرالد، نقش التهاب به عنوان عاملی که موجب ذخیره چربی می‌شود مجوز مطالعات در زمینه چاقی در سراسر دنیا است.

 2- عصاره برگ زیتون و کنترل فشار خون
تحقیقات نشان می‌دهد از آن جایی که برگ زیتون، عوامل زمینه‌ای فشار خون مثل چاقی، کلسترول خون و قند خون را کنترل می‌کند، می‌تواند باعث کاهش فشار خون نیز شود. مردم منطقه مدیترانه کمتر از سایر مناطق دنیا به بیماری‌های قلبی- عروقی مبتلا می‌باشند. یکی از دلایل آن‌ را مصرف فرآورده‌های مختلف زیتون می‌دانند. قسمت‌های مورد استفاده زیتون، روغن، میوه و برگ آن است. از بین این قسمت‌ها، برگ زیتون دارای خواص مفید بیشتری است؛ زیرا در هنگام تهیه، مواد مۆثره آن کمتر آسیب می‌بیند. از طرفی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه‌تر است. گرچه بر حسب عادات غذایی، فرد می‌تواند از میوه و روغن زیتون نیز به صورت موازی استفاده کند.
نحوه استفاده از برگ زیتون
برگ زیتون را می‌توانید به دو صورت استفاده کنید:
1- روزی دو بار همانند چای آن را دم کرده و میل کنید.
2- روزی یک بار به میزان یک قاشق غذاخوری از آن را به سالاد اضافه کنید.
در نظر داشته باشید که طعم برگ زیتون کمی تلخ است. برای برطرف کردن طعم تلخ آن می‌توانید از یک شیرین‌کننده یا طعم‌دهنده مناسب مانند نعناع استفاده نمایید. ضمناً یکی از فرآورده‌های این محصول کپسول زیتونکس می‌باشد که از عصاره برگ درخت زیتون تهیه شده است. این محصول باعث گشادی عروق، ممانعت از تجمع پلاکت‌ها و دفع ادرار می‌شود. در نتیجه برای کاهش فشار خون و حفظ سلامت قلب و عروق می‌تواند قابل توصیه باشد. همچنین عرق برگ زیتون هم محصولی دیگر از برگ زیتون می‌باشد که می‌تواند روزی دو فنجان صبح و عصر میل شود.
 تحقیقی در این زمینه

به گزارش خبرگزاری رویترز در یک بررسی که نتایج آن در نشریه Phytotherapy Research منتشر شده است، 20 جفت دوقلوی همسان که دچار فشار خون بالای «حدمرزی»(فشار خون بالاتر از حد مطلوب 120 روی 80 اما پایین‌تر از حد 140 روی 90 که ملاک تشخیص فشار خون بالا است.) بودند، مورد بررسی قرار گرفتند.
یک عضو هر جفت دوقلو قرص‌های حاوی عصاره برگ زیتون دریافت می‌کرد، در حالی که دیگری مکملی دریافت نمی‌کرد، اما توصیه‌های سبک زندگی برای کاهش فشار خون به او ارائه می‌شد که رویکرد استاندار به فشار خون بالای حد مرزی است.
نیمی از مصرف‌کنندگان مکمل 500 میلی‌گرم عصاره برگ زیتون در روز دریافت می‌کردند، و نیم دیگر 1000 میلی‌گرم عصاره مصرف می‌کردند.
پس از هشت هفته مشخص شد که مصرف‌کنندگان مکمل با دوز بالا کاهش قابل توجهی در فشار خونشان پیدا کرده‌اند. به طوری که فشار خون آن‌ها از میانگین 137 روی 80 به 126 روی 76 رسید. همچنین میانگین اندازه کلسترول «بد» یا LDL آن‌ها افت کرده بود. بر عکس در دوقلوهایی که هیچ مکملی دریافت نکرده بودند، تغییرات قابل‌توجهی در فشارخون به وجود نیامده بود.

3- برگ زیتون ضد سرطان است
گروهی از محققان دانشگاه کوردوبا واقع در جنوب اسپانیا ثابت کردند که برگ درخت زیتون اثر ضد سرطانی دارد و در درمان سرطان خون موثر است. محققان اسپانیایی امروز گفتند که تازگی اصلی این مطالعه در شناسایی و اندازه گیری ترکیبات طبیعی موسوم به «فنول» ها در برگ‌های زیتون می‌باشد. در این مطالعه از «مگس سرکه» استفاده و مشاهده کردند که عصاره برگ زیتون در این مگس، حشره را نسبت به صدمات فرسودگی سلولی محافظت می‌کند.  مطالعات همچنین ثابت کردند که عصاره برگ زیتون خواص ضد سرطانی و کشنده سلول‌های توموری دارد و آن را برای درمان سرطان خون در چندین نفر استفاده کردند. این در حالی است که کارخانجات تا به حال برگ زیتون را دور می‌انداختند و یا آن را برای تولید انرژی استفاده می‌کردند.

 4- برگ زیتون؛ ضد میکروب و قارچ
برگ زیتون خاصیت ضد میکروب و قارچ دارد. آزمایش‌ها بر روی حیوانات نشان می‌دهد از خواص برگ زیتون، آنتی اکسیدان، ضد میکروب و قارچ ویروس تبخال است.

 5-برگ زیتون قند خون را نیز کاهش می‌دهد
برای این کار، بر روی 8 گرم خرد شده‌ی برگ، یک استکان آب ریخته و مدت 5 تا 10 دقیقه می‌جوشانیم و سپس صاف کرده و پس از سرد شدن میل می‌کنیم، این مقدار را می‌توان 3 یا 4 بار در روز تکرار کرد.
 تحقیقی در این زمینه
برگ گیاه زیتون می‌تواند مانند گلوکز، میزان ترشح انسولین از پانکراس را در محیط برون تنی افزایش دهد و با افزایش ترشح انسولین، باعث کاهش قندخون و رسیدن آن به سطح نرمال در بیماران دیابتی شود. دکتر شریف پور محمدی عضو هیئت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی کرمان که به همراه گروهی از استادان و دانشجویان رشته داروسازی در قالب یک طرح تحقیقاتی به این نتایج دست یافته است، تصریح کرد: هدف از انجام این تحقیق، مشاهده اثرات عصاره متانولی برگ گیاه زیتون در غلظت‌های متفاوت به میزان انسولین ترشح شده از جزایر لانگرهانس در حضور گلوکز بوده است. وی ادامه داد: کشف تأثیرات و محل اثر گیاهان پایین آورنده قند خون می‌تواند به انتخاب گیاه برای درمان دیابت نوع 1 و 2 کمک کند. یکی از مکانیسم‌های پیشنهادی در این زمینه، از طریق اثرگذاری روی سلول‌های جزایر لانگرهانس پانکراس است زیرا تحریک این سلول‌ها برای ترشح بیشتر انسولین، باعث افزایش متابولیسم قند خون می‌شود.
ترشح انسولین در خون باعث می‌شود گلوکز به عنوان سوخت در اختیار سلول‌های بدن قرار گیرد، اما در یک فرد دیابتی ممکن است ترشح انسولین کمتر از میزان ترشح در یک فرد عادی باشد و بنابراین گلوکز بیش از میزان نیاز در خون باقی می‌ماند و در واقع فرد به دیابت مبتلا می‌شود در واقع دیابت نوعی بیماری مزمن غیرواگیر است که در آن بدن قادر به ساخت و یا استفاده از انسولین نیست. وقتی ترکیبی چه شیمیایی و چه گیاهی، برای کاهش میزان قند خون مورد استفاده قرار می‌گیرد، با انجام فرآیندهایی در معده، روده، کبد، جریان خون و بسیاری از بافت‌های بدن، سبب پایین آمدن گلوکز می‌شود اما به طور 100 درصد نمی‌توان گفت که این اتفاق در پانکراس افتاده است یا خیر. پانکراس انسولین ترشح می‌کند و انسولین نیز به مصرف گلوکز در بدن کمک می‌کند. بنابراین برای یافتن محل اثر برگ گیاه زیتون، در جزایر لانگرهانس پانکراس تحقیقاتی در محیط برون تنی صورت گرفت. وی ادامه داد: برای این منظور ترکیبات برگ گیاه زیتون Olea europaea از خانواده Oleaceae مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس یافته های به دست آمده، برگ این گیاه دارای توانایی کاهش قند، کلسترول و اسید اوریک خون است. هم چنین مصرف این برگ از فشار خون بالا و ابتلا به آترواسکلروز جلوگیری می‌کند و مقاومت به انسولین را در حیوانات آزمایشگاهی بهبود می‌بخشد. این محقق درباره اثر غلظت‌های مختلف عصاره متانولی برگ گیاه زیتون بر انسولین ترشح شده از جزایر لانگرهانس پانکراس تصریح کرد: نتایج آزمایش‌ها نشان داده است که برگ درخت زیتون سبب افزایش ترشح انسولین از جزایر لانگرهانس می‌شود به گونه ای که در غلظت یک صدم، به طور متوسط 38 درصد و در غلظت 5 صدم، 57 درصد افزایش مشاهده شد.
 منابع:
magiran.com
isna.ir
jamejamonline.ir
khorasannews.com
tebyan.net

گیاهان دارویی/ عسل خالص عصارۀ گیاهان

 روشی جالب برای تشخیص عسل اصل

یک روش مطمئن برای شناخت عسل خوب این است که آن را داخل یک لیوان اب سرد بریزید ...

اگر قطره های عسل حل نشدند و ته لیوان ته نشین شدند عسل اصل است اما اگر عسل در اب حل و ذرات ان به صورت رشته هایی در اب ناپدید شدند تقلبی است.

 

گیاهان دارویی/ مضرات مصرف ترشیجات

یک کارشناس طب سنتی گفت: مصرف بیش از حد ترشی‌ها موجب ضعف و لاغری شده و به سیستم عصبی ضرر وارد می‌کند و مصرف غذاهی شور موجب لاغری و بروز خشکی در بدن می‌شود و غذاهای بی‌مزه کاهش اشتها را در بر دارد.
جواد علوی اظهار داشت: هدف طب سنتی ایران برای حفظ سلامتی و جلوگیری از بیماری است و تنظیم روش زندگی باید مطابق مزاج و خصوصیاتی زاتی افراد باشد.
وی با بیان اینکه غذا خوردن آدابی دارد، گفت: یکی از آدابی که در غذا خوردن باید رعایت شود، این است که غذا را با اشتهای واقعی مصرف کنیم و قبل از اینکه افراد سیر شوندٰ از غذا خوردن دست بکشند البته مصرف غذا هنگامی باید باشد که غذای قبلی که قبلا خورده شده، به طور کامل هضم شده باشد.
این کارشناس طب سنتی افزود: سکون و آرامش بعد از مصرف غذا به هضم غذا کمک می‌کند البته چند قدم راه رفتن بعد از غذا موجب می‌شود که غذا در قعر معده قرار گیرد و برای هضم بهتر آماده می‌شود چرا که حرارت معده در قسمت انتهایی معده بیشتر است.

علوی ادامه داد: زیاد غذا خوردن موجب فساد غذا در معده می‌شود همچنین افراد زمانی که گرسنه می‌شوند، غذا مصرف کنند چرا که اگر غذا خوردن تاخیر بیافتد، موجب ریختن صفرا و مواد نامناسب به معده شده و افراد از درهم خوری پرهیز کنند چرا که موجب سوءهضم می‌شود و غذاهای دیر هضم و زود هضم با یکدیگر مخلوط مصرف نشود.
وی اضافه کرد: وقتی معده خوب کار کند، هضم نیز بهتر صورت می‌گیرد همچنین افراد از مصرف غذای طبع سرد مانند سیب زمینی در وعده شام پرهیز کنند، چرا که هنگام بیدار شدن احساس کسل بودن و بی حالی می‌کند.
این کارشناس طب سنتی عنوان کرد: زیاده روی در مصرف هر کدام از غذاها منجر به بروز عوارضی در بدن می‌شود به عنوان مثال مصرف بیش از حد ترشی‌ها موجب ضعف و لاغری شده و به سیستم عصبی ضرر وارد می‌کند و مصرف غذاهی شور موجب لاغری و بروز خشکی در بدن می‌شود و غذاهای بی‌مزه کاهش اشتها را در بر دارد.
علوی اضافه کرد: فعالیت‌های جسمانی باید به اندازه کافی باشد چرا که حرکت و فعالیت‌های بدنی به سلامت افراد کمک می‌کند و فعالیت‌های بدنی باید مطابق با توان شخص باشد همچنین پیاده روی یکی از بهترین ورزش‌ها است.
منبع: تسنیم

گیاهان دارویی/موز خوب زمستان

میوه ها و سبزیجات را می توان جز خوراکی های عالی دانست که به خاطر دارابودن ویتامین ها و ریز مغذی های مختلف، سیستم ایمنی بدن را تقویت می کنند. یکی از بهترین میوه ها برای این روزهای سرد،‌ موز است.
موز خواصی دارد که می تواند با سرماخوردگی، یبوست،‌ استرس، زخم ها و دیگر مشکلات جسمانی مقابله کند. هر موز متوسط حدود 120 گرم، 105 کیلو کالری دارد، مقدار نشاسته آن 27گرم، چربی 4/1 گرم و1/2 گرم فیبر غذایی است.
بر اساس تحقیقی مشخص شد که هرمقدار موز بیشتری نسبت به دیگران میوه ها مصرف شود، احتمال ابتلا به سرطان کلیه کاهش می یابد. همچنین مطالعه بر روی کودکان 5 ماه تا 12 ماه نشان می دهد که مخلوط برنج و موز پخته شده در بهبود علائم اسهال مؤثر است.

فواید موز در زمستانموز منبع غنی از ویتامین C است که این ویتامین برای عملکرد خوب سیستم ایمنی بدن و مکانیسم تقویت روند بهبود بیماری ها لازم است.
به خاطر دارابودن مقدار بالای آهن می تواند تولید هموگلوبین خون را تحریک کرده و خطر کم خونی را کاهش دهد.
میزان زیاد پتاسیم در این میوه موجب تنظیم بهتر فشار خون وکاهش خطرات بیماری های قلبی عروقی شود.
در این ایام که معمولا هوا ابری است و چندان بهره ای از نور خورشید نمی بریم، افسردگی فصلی و تحریک پذیری خلقی نیز رایج تر می شود. موز به خاطر داشتن سروتونین که به عنوان هورمون خوش خلقی شناخته می شود می تواند در این مورد مفید باشد.
ویتامین B6 گل سرسبد ویتامین های این میوه است که مقدار قند خون را تنظیم می کند. قند خون می تواند بر وضعیت هیجانی افراد تاثیر بگذارد.
در رابطه با مقدار کالری نیز باید گفت که موز میوه پرکالری است چنان که هر 100 گرم آن حدود 100 کالری دارد. همچنین حاوی فیبرهای غذایی که برای بدن ضروری هستند نیز می باشد.
پس به خاطر همه این تاثیرات مفید خوردن موز؛ این دوست خوب سلامتی را در زمیتان فراموش نکنید!
منبع: نقل از قدس آنلاین

نمرات نهایی پرستاری کودکان 1

نمرات نهایی پرستاری کودکان ۱ ثبت شد بدین وسیله دانشجویان ذیل، به ترتیب حائز بالاترین نمرۀ این درس مهم پرستاری شدند که به ایشان تبریک عرض نموده و برایشان آرزوی موفقیت می نمایم:

اول؛آقای محمد هوازاده جوی آبادی،

دوم؛آقای عباس رنجکش،

سوم: خانم   ۹۰۰۲۰۹۶۳۳

 

نمرات نهایی پرستاری کودکان 2

نمرات نهایی پرستاری کودکان 2 ثبت شد بدین وسیله دانشجویان ذیل، به ترتیب حائز بالاترین نمرۀ این درس مهم پرستاری شدند که به ایشان تبریک عرض نموده و برایشان آرزوی موفقیت می نمایم:

اول؛ آقای مهدی تیرانی سامانی؛

دوم؛آقای محمد هوازاده جوی آبادی،

سوم: خانم ۹۰۰۲۰۷۶۵۶

 

گیاهان دارویی/گیاه درمانی به روش کودکانه

بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم برای درمان بیماری‌های ساده و اختلال‌های کودک یا نوزاد تازه‌رسیده‌مان به جای استفاده از داروهای شیمیایی و شیوه‌های تهاجمی روش‌های درمانی طب مدرن از شیوه‌های طبیعی و سنتی استفاده کنیم. شاید این دیدگاه را به طور ناخودآگاه از عطر دم‌نوش‌ها و جوشانده‌های گیاهی  مادربزرگ‌های‌مان در ذهن داریم که چگونه با یک چای گیاهی ساده دل‌دردهای دوران کودکی‌مان را فراموش می‌کردیم و بهبود می‌یافتیم.

 

گیاه درمانی کودکانه
 خوشبختانه امروز به اعتراف متخصصان و محققان پزشکی در سراسر جهان شیوه‌های طبیعی درمانی مانند طب سنتی و گیاه درمانی می‌تواند یکی از بهترین و بی‌عارضه‌ترین درمان‌ها برای انسان به ویژه کودکان و خردسالان باشد. شیوه‌هایی که بهره‌مندی از آنها با همراهی و مشاوره یک متخصص طب سنتی می‌تواند نتایج موثر و قابل ملاحظه‌ای بر سلامت و تندرستی فرزندان‌مان داشته باشد. دکتر سعید صانعی، درمانگر طب سنتی و مشاور گیاه درمانی در این شماره از مجله شهرزاد قصد دارد ما را با برخی از شیوه‌های سنتی و طبیعی درمان شایع‌ترین اختلال‌ها و بیماری‌های دوران نوزادی و خردسالی آشنا کند.
گل بابونه
درمان قی چشم کودک
قی چشم یکی از مواردی است که بسیاری از بچه‌ها آن را در زندگی تجربه می‌کنند. این اختلال به دلیل تنگ شدن مجرای اشک کودکان در آنها دیده می‌شود. با تنگ شدن مجرای چشم، اشک کودک به خوبی از مجرا عبور نمی‌کند و رسوباتی در اطراف مجرای اشک جمع می‌شود که گاهی تجمع این رسوبات موجب بسته شدن مجرای اشک می‌شود به گونه‌ای که چشم پزشک برای باز کردن آن مجبور می‌شود از سوند یا میل استفاده کند. برای درمان و بهبود قی چشم 2 راه‌حل در شیوه طب سنتی وجود دارد:
شست‌وشوی چشم با جوشانده گل بنفشه، گیاه ناخنک‌ و گل بابونه. برای تهیه این جوشانده کافی است یک قاشق چای‌خوری از هر یک از گیاهان ذکر شده را با 2 استکان آب بجوشانید تا یک استکان آب آن باقی ماند. آب باقی مانده را صاف کنید و با یک قاشق چای‌خوری از آن چشم‌های کودک را 2 تا 3 بار در روز شست‌و‌شو دهید.
روش دیگر این است بعد از تهیه جوشانده مورد نظر یک قطره شامپوی بچه به این جوشانده اضافه کنید و با آن چشم بچه را شست‌وشو دهید و خیلی آرام کنار بینی او را به سمت گوشه چشم  ماسا‍ژ دهید تا به این ترتیب مجرای اشکی او باز شود و التهاب این مجاری نیز کاهش یابد.

برگ گردو
مرهم گیاهی برای گل مژه 
یکی دیگر از بیماری‌های چشم که بیشتر در کودکان و خردسالان گرم‌مزاج دیده می‌شود، گل‌مژه است که معمولا موجب سنگینی پلک کودک می‌شود و به دلیل اختلالی که در دید او به وجود می‌آورد او را بدخلق می‌کند و  درمانگران طب سنتی برای درمان این گل‌مژه نیز از جوشانده گیاهی برگ گردو استفاده می‌کنند و محل گل‌مژه را با این جوشانده شست‌وشو می‌دهند. آنها با شست‌وشوی چشم به کمک جوشانده برگ گردو به خروج عفونت و چرک داخل گل‌مژه می‌پردازند و به این ترتیب به درمان و بهبود آن کمک می‌کنند.
 گل بنفشه و ختمی
بهبود پوسته‌های سر نوزاد
پوسته‌‌های کلفت سر نوزادان که در اصطلاح از آن با نام کلاه پوسته‌ای یاد می‌شود، پوسته‌های کلفتی است که معمولا بعد از زایمان روی سر نوزادان دیده می‌شود و در طب سنتی برای برطرف کردن آن نسخه‌هایی وجود دارد. یکی از طبیعی‌ترین راه‌ها برای این کار استفاده از خیسانده گل‌بنفشه و گل ختمی برای شست‌و‌شوی سر نوزاد است. برای تهیه این خیسانده کافی است یک مشت گل بنفشه را با یک مشت گل ختمی در 4 لیتر آب جوش بخیسانید و اجازه دهید این ترکیب به مدت یک ساعت بماند. پس از مناسب شدن دمای این خیسانده از آب آن برای شست‌وشوی سر بچه استفاده کنید و اجازه دهید این آب به شیوه طبیعی روی سر بچه خشک شود. استفاده از این روش 2 بار در هفته تاثیر زیادی در کاهش و بهبود پوسته‌های کلفت سر دارد.  روش دیگری که می‌تواند روند بهبود پوسته‌های کلفت سر نوزاد را تسریع کند، اضافه کردن 3 عدد قرص آسپرین پودر شده به 5 سی‌سی از شامپوی نوزاد و شست‌وشوی سر او با این شامپوست. در صورتی که کف شامپو به مدت 5 دقیقه روی سر نوزاد باقی بماند و کف آن با خیسانده گل ختمی و گل بنفشه شسته شود می‌تواند روند درمان پوسته‌های کلفت سر نوزاد را در زمانی کوتاه انجام دهد.
گل بنفشه
رفع گرفتگی بینی کودکان
گرفتگی بینی از جمله اختلالات رایج در دوران نوزادی و خردسالی است که معمولا تنفس را برای بچه‌ها مشکل می‌کند و موجب بی‌قراری آنها می‌شود. یکی از شیوه‌های طبیعی برای درمان این عارضه استفاده از جوشانده گل بنفشه است. بوییدن بخار بدست آمده از جوشانده گل بنفشه در کودکان و خردسالانی که توانایی و شکیبایی لازم برای استفاده از این بخور را داشته باشند می‌تواند به برطرف شدن انسداد و گرفتگی بینی آنها کمک کند اما در صورتی که کودک بی‌تابی دارد و حوصله کافی برای استنشاق بخار این جوشانده را ندارد می‌توان یکی دو قطره از این جوشانده را با کمک قطره چکان در حفره بینی او ریخت تا به این ترتیب به بهبود گرفتگی بینی او کمک کند. برای تهیه این جوشانده کافی است 10 گرم گل بنفشه را در یک لیتر به مدت 3 دقیقه بجوشانید آن را صاف کرده و از آن استفاده کنید.
سیاه‌دانه
زکام سرد را مهار کنید
علاوه بر زکام گرم، نوع دیگری از زکام وجود دارد که طبیبان سنتی از آن با نام زکام سرد یاد می‌کنند. کودکانی که به این بیماری مبتلا می‌شوند معمولا بدنی سرد و رنگ و رویی پریده دارند و آبریزش بینی با سرفه‌های خلط‌‌‌دار را تجربه می‌کنند. رنگ ترشحات بینی و گلو در کودکان مبتلا به زکام سرد، سبز رنگ است. برای درمان این نوع از زکام نیز راه‌حل ساده‌ای وجود دارد که آن استفاده از شربت سیاه‌دانه و عسل است. برای تهیه این عسل باید سیاه‌دانه و عسل را یک به 3 با هم ترکیب کنید. به عنوان مثال 10 گرم سیاه‌دانه را با 30 گرم عسل ترکیب کرده و آن را با یک استکان آب و یک عدد لیموترش مخلوط کنید و روزی 2 تا 3 بار آن را به کودک بخورانید. مادرانی که تصمیم دارند از ابتدای پاییز کودک‌شان را از ابتلا به زکام سرد مصون بدارند می‌توانند هر شب پیش از خواب یک قاشق چای خوری از مخلوط سیاه‌دانه و عسل را به نسبت یک به 3 به کودک‌شان بدهند تا از ابتلای او به زکام سرد پیشگیری کنند.
 چای گیاهی
درمان زکام گرم
ابتلا به زکام گرم یکی از شایع‌ترین بیماری‌های فصل‌های پاییز و زمستان است. این بیماری با گلودرد آغاز شده و به دنبال آن تب و سرخی گونه‌ها و صورت را در کودک به همراه دارد. در این حالت کودک از سردرد شکایت دارد و ترشحات گلو و بینی او زرد رنگ می‌شود و گه‌گاه سرفه‌های خشک دارد. در طب سنتی برای درمان این نوع از زکام از ترکیب چهارگل استفاده می‌شود. به این ترتیب که چهار گیاه دارویی گل پنیرک، گل بنفشه، گل ختمی و گل‌گاوزبان را با هم مخلوط کرده و آن را مثل چای معمولی دم می‌کنند. برای خوش‌طعم شدن این چای گیاهی برای کودکان می‌توانید یک قطعه نبات کوچک نیز به آن اضافه کنید و از این چای 2 تا 3 فنجان در روز به کودک‌تان بخورانید تا بیماری‌اش بهبود یابد و گلودرد و تب او برطرف شود.
حریره بادام
دوای بچه‌های پر سرو صدا
یکی از بهترین غذاهای دارویی برای بچه‌های عصبی و شلوغ که دائم در حال جیغ کشیدن در خانه هستند و آرامش اعضای خانواده را برهم می‌زنند، حریره بادام است. مصرف حریره بادام برای بچه‌های پر سرو صدا یا به اصطلاح «جیغ‌جیغو» باعث می‌شود تا میزان آرامش آنها افزایش یابد و کمتر در خانه یا جمع مهمانی‌ها جیغ بکشند و بی‌قراری کنند. خوردن حریره بادام در طول هفته در وعده‌های غذایی یا میان‌وعده‌های مختلف می‌تواند به بهبود کیفیت خواب بچه‌های کم‌خواب و عصبی نیز کمک کند و موجب عمیق‌تر شدن خواب و آرامش آنها شود. علاوه بر این استفاده از گشنیز به عنوان یک سبزی مقوی و موثر در غذای کودکان می‌تواند تاثیر بسیار خوبی بر کودکان شلوغ و پرهیاهو داشته باشد و میزان تنش‌های آنها را کاهش دهد. تهیه گشنیز پلو یا سوپ گشنیز یا استفاده از گشنیز در غذاهای مختلف می‌تواند در این زمینه بسیار موثر باشد.
منبع:shahrzadpress.com

گیاهان دارویی/رفع مشکلات پوست و مو با طب سنتی

براساس مکاتب طب سنتی ایرانی، درمان بیماری پوستی به سبب جنس عصبی پوست (سخت و متراکم بودن آن) باید به آرامی صورت بگیرد.

پوست انسان به صورت یک لایه محافظ بدن در مقابل عوامل آسیب‌رسان محیطی می‌باشد و مانند لباسی سرتاسر بدن انسان را پوشانده است.

 

پوست و ناخن انسان از جنس عصب می‌باشند و سلامت ناخن در راستای سلامتی پوست می‌باشد. پس هر بیماری پوستی می‌تواند ناخن را نیز درگیر کند و در نتیجه به دنبال درمان بیماری پوستی، سلامتی ناخن نیز حاصل می‌شود.

 اصول کلی در مورد پوست و مو و بیماری‌های آن
بر اساس مکاتب طب سنتی ایرانی، درمان بیماری پوستی به سبب جنس عصبی پوست (سخت و متراکم بودن آن) باید به آرامی صورت بگیرد. زیرا دفع ماده بیماری‌زا از پوست به زمان نیاز دارد و نباید توقع درمان برق‌آسای اختلالات پوستی را از طریق طبیعت درمانی و طب سنتی داشت. از طرف دیگر پوست از دیدگاه حکما یک اندام دفعی به حساب می‌آید و در نتیجه بدن می‌تواند مقداری از مواد دفعی خود را از این طریق دفع نماید.
 
این مطلب نکته مهمی است، چرا که در بسیاری از بیماری‌های داخلی مثل بیماری‌های دستگاه گوارش، کبد، کلیه و مجاری ادراری و تناسلی، طبیعت هوشمند بدن وارد عمل می‌شود و مواد زائد حاصل از آن‌ها را به پوست منتقل می‌کند. بدین ترتیب از بیمار شدن آن عضو داخلی که نقش مهم‌تری (نسبت به پوست) در حیات فرد دارد، جلوگیری می‌نماید. پس در درمان اختلالات پوستی باید ابتدا بیماری‌های اعضاء داخلی را درمان نموده سپس سراغ درمان پوست برویم.

قدم بعدی در درمان اختلالات پوستی و تغییرات رنگدانه‌ای آن (بعد از درمان بیماری‌های داخلی) تقویت عضو رئیسه و اصلی بدن یعنی کبد می‌باشد که نقش اساسی در تولید اخلاط اربعه سالم در بدن را دارا است. یکی از میوه‌های موثر در تقویت کبد (به ویژه در شرایطی که حرارت در بدن و کبد وجود دارد)، میوه انار است.
 
انار شیرین با طبع سرد و تر مایل به اعتدال همراه با قوت قابضه می‌باشد، که نقش بسیار مهمی در تصفیه کبد و تقویت آن داشته و نیز در درمان انواع مختلف ضعف کبد کاربرد دارد. این میوه الهی مقوی طحال بوده و موجب نیکو نمودن رنگ رخسار می‌شود (ایجاد خوش‌رنگی و شادابی پوست می‌کند). پس به نظر می‌رسد که یکی از اقدامات اولیه جهت داشتن پوستی زیبا، خوش‌رنگ و با طراوت می‌تواند استفاده از انار به صورت مرتب (در زمانی که در فصل خود، این میوه در بازار وجود دارد) باشد. الان هم که هنوز فصل این میوه است خوب است مصرف آن را در سبد تغذیه‌ای خوراک‌های روزانه خود قرار دهید.

ذکر این نکته لازم است که آب انار تازه را با آب مخلوط ننمایید و در ضمن جهت جلوگیری از ترشی آن می‌توانید به آب انار کمی شکر اضافه نمایید. البته مصرف انار برای افرادی که معده و کبد سرد دارند و یا زخم معده و روده دارند توصیه نمی‌شود.

درمان خشکی پوست به روش طب سنتی
مصرف برخی میوه‌ها و سبزی‌ها در درمان خشکی پوست موثر هستند و در مقابل مصرف نوشابه، چیپس، شکلات و تنقلات بی‌ارزش به خشکی پوست دامن می‌زنند.

برای درمان خشکی پوست می‌توان از انواع سبزی‌ها، میوه، غلات، دانه‌های خوراکی و آجیل استفاده کرد. سبزی‌ها و میوه‌های زردرنگ و نارنجی در طراوت پوست موثر هستند. سبزی‌هایی مانند هویج، کدو حلوایی یا میوه‌هایی مانند نارنگی و پرتقال، طالبی، زردآلو و لیمو از این دسته است که به دلیل داشتن بتاکاروتن که به نوعی یک آنتی‌بیوتیک محسوب می‌شود باعث شادابی پوست خواهد شد. مصرف متعادل انواع گوشت باید در برنامه غذایی گنجانده شود.
 
روغن زیتون، سیر، پیاز و تخم‌مرغ بهتر است بیشتر مصرف شود چرا که گوگرد موجود در آن‌ها باعث حفظ لطافت و جوانی پوست می‌شود. مصرف جوانه گندم، سبوس برنج و نخودفرنگی نیز باعث دریافت ویتامین B1 و جلوگیری از خشکی پوست می‌شود. میوه‌هایی که مملو از ویتامین‌های A و C هستند برای شادابی پوست موثرند و مصرف آب میوه‌های طبیعی و شیر باعث حفظ لطافت پوست می‌شود.

حتی مصرف آب نیز به حفظ پوست می‌انجامد که به این منظور مصرف حداقل 8 لیوان آب در روز توصیه می‌شود. مصرف زیاد فست‌فودها و غذاهای سرخ‌شده برای پوست مناسب نیست و خوردن نوشابه، چیپس، شکلات و تنقلات بی‌ارزش سودی برای پوست ندارد. بخور کردن در منزل، خواب کافی و ورزش کردن از عواملی است که باعث بازسازی و ترمیم سلول‌های پوستی می‌شود و جریان خون را در رگ‌ها افزایش می‌دهد. البته خوب است بدانید که برخی بیماری‌ها مانند تیروئید، دیابت و مصرف برخی از داروها مانند ضدحساسیت‌ها از عوامل ایجاد خشکی پوست است. در این میان عوامل ارثی، برنامه غذایی نامناسب، قرار گرفتن پوست در معرض هوای سرد یا نور خورشید و شست و شوی زیاد بدن با صابون مخصوصاً از نوع قلیایی از دیگر عوامل است.

درمان ریزش مو به روش طب سنتی
در طب سنتی برای درمان ریزش موی سر و رشد مجدد آن توصیه شده ابتدا کمبود ویتامینB، رفع و سپس سبزی‌هایی مانند تره، سیر و موسیر مصرف شود. همچنین می‌توان برای جلوگیری از ریزش مو، موها را با ماست شست‌وشو داد.

در طب سنتی برای درمان ریزش موی سر و رشد مجدد آن روش‌های متعددی وجود دارد اما همه آن‌ها در جهت تحریک جریان خون در زیر پوست سر استفاده می‌شوند.

عوامل متعددی در ریزش مو دخیل هستند که یکی از آن‌ها کمبود ویتامین B و ماده معدنی گوگرد در بدن است. برای جبران کمبود این ماده معدنی می‌توان از انواع پیاز خوراکی و سبزی‌هایی مانند تره، سیر و موسیر استفاده کرد. همچنین برای تحریک جریان خون در سر، می‌توان موها را با ماست شست‌وشو داد چرا که آب ماست از ریزش مو جلوگیری می‌کند.

به افرادی که دچار ریزش مو شده‌اند توصیه می‌شود که یک عدد خیار بزرگ را که کاملاً رسیده و زرد شده است را از وسط به دو نیم کنند و در آن، مقداری جو قرار دهند. پس از چند روز جو از آب خیار استفاده کرده و جوانه می‌زند و پس از مدتی خشک می‌شود. پس از آن، خیار را کوبیده و به همراه حنا یا ماست به سر زده شود.
 
راه دیگری هم وجود دارد که می‌توان مقدار کمی سیر را رنده کرده و بعد به آن مقداری عسل اضافه کرده و با هم مخلوط شوند. این مایع به مدت 2 ساعت بر روی کف سر و موها مالیده شود و سپس شسته شود. همچنین برخی گیاهان در تقویت و رشد مو موثر هستند. گیاه بابونه نمونه‌ای از این گیاهان است. این گیاه، تارهای مو را تقویت می‌کند و آسیب‌های مو را که بر اثر بیماری به وجود می‌آید به حداقل می‌رساند.

منابع:
سایت مرجع طب سنتی ایران - دکتر لیلا شیر بیگی، متخصص طب سنتی ایران
فارس - علی حسینی، متخصص طب سنتی
 tebyan.net

گیاهان دارویی/دمنوش گیاهی هرچه تازه‌تر، بهتر !

همان طور که اگر چای بیش از اندازه مصرف شود اثر منفی دارد، در مورد دمنوش‌ها هم همین موضوع صادق است.

دمنوش های گیاهی
در کابینت آشپزخانه مادربزرگ را که باز می‌کنم، پر است از قوطی‌های حاوی برگ‌های خردشده گیاه‌های مختلف! گل گاوزبان، آویشن، اسطوخودوس، نعناع، چای کوهی، عناب و... هر بار که پدرم می‌گوید خسته‌ام، معده‌ام سنگین شده یا استرس کاری‌ام زیاد است، مادربزرگ فوری این قوطی‌ها را روی کابینت می‌چیند و مقداری از هر یک در قوری گل قرمز قدیمی‌اش می‌ریزد و آب جوش سماور را روی آن باز می‌کند. بعد از چند دقیقه، دمنوش حاضر و در استکان با تکه‌ای نبات آماده است.

 

بیشتر ما برای رفع خستگی یا در شب‌نشینی‌ها و مهمانی‌هایمان چای می‌نوشیم در صورتی که دمنوش‌های خوشمزه و خوش آب و رنگ و پرفایده کم نیستند. به همین دلیل، این گفت و گو با دکتر محمدحسین عزیزی، در مورد دمنوش‌ها را برایتان آورده‌ایم.

 به چه نوشیدنی‌هایی دمنوش می‌گویند؟
دمنوش، از دم کردن قسمت‌های مختلف گیاهان از جمله برگ، ساقه، ریشه و میوه به دست می‌آید که خواص زیادی دارند. معروف‌ترین دمنوش، چای است که از برگ خشک‌شده بوته چای و آب جوش به دست می‌آید.

 می‌توان از تمام گیاهان برای تهیه دمنوش استفاده کرد؟
از بیشتر گیاهان دارویی، ادویه‌ها و میوه‌ها می‌توان به صورت خشک، خرد و پودر شده برای تهیه دمنوش استفاده کرد.
 
آیا می‌توانیم گیاهان، میوه‌ها و... را برای تهیه دمنوش با هم مخلوط کنیم یا اثرشان تغییر می‌کند؟
می‌توان گیاهان، برگ و ساقه و میوه آن‌ها را با هم ترکیب کرد تا خاصیت بیشتری پیدا کنند.
 
مگر گیاهان چه خاصیتی دارند که برای تهیه دمنوش به کار می‌روند؟
گیاهان حاوی رنگدانه، آنتوسیانین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها، مواد فلاونوییدی و ترکیب‌های ضدسرطان، ضددیابت، ضدفشارخون و ضدبیماری‌های قلبی- عروقی هستند. برخی از آن‌ها هم باعث کاهش خستگی می‌شوند و برخی تقویت‌کننده معده و روده‌اند.
 
دمنوش‌ها ضرری هم دارند؟
نه، به شرطی که در مصرف آن‌ها افراط نکنیم. همان طور که اگر چای بیش از اندازه مصرف شود اثر منفی دارد، در مورد دمنوش‌ها هم همین موضوع صادق است.

دمنوش را چطور باید آماده کرد؟
آب داغ را روی برگ، ساقه، میوه یا مخلوطی از گیاه می‌ریزیم و اجازه می‌دهیم چند دقیقه‌ای با در بسته کنار منبع حرارتی و نه روی آن، باقی بماند تا عصاره‌اش خارج شود.
 
این موضوع در مورد دمنوش‌های فله‌ای که در عطاری‌ها موجود است و چای‌های کیسه‌ای هم صدق می‌کند؟
بله، البته از آنجا که چای‌های کیسه‌ای معمولاً حاوی گیاه پودر شده هستند، رنگ و اسانس‌شان زودتر خارج می‌شود اما به هر حال باید آن‌ها را هم حدود 5 دقیقه در آب جوش گذاشت تا دم بکشند. دمنوش‌هایی که به صورت برگ و ساقه و ریشه کامل هستند باید بیشتر و حدود 15-10 دقیقه در آب جوش دم بکشند.
 
آیا این باور صحت دارد که چای‌های کیسه‌ای از گیاهانی با کیفیت پایین‌تر تهیه می‌شوند؟
همیشه این‌طور نیست. البته چون می‌توانیم دمنوش‌های فله‌ای را از نظر کیفیت، رنگ، تمیزی و بو بررسی کنیم، مسلماً بهتر از انواع چای‌های کیسه‌ای هستند اما حتی آن‌ها را هم باید از محل معتبری تهیه کرد. اگر این نوع چای‌ها را می‌خریم، بهتر است مربوط به شرکتی معتبر با سابقه کافی باشد. از طرفی، به آن‌ها معمولاً رنگ و اسانس اضافه می‌کنند، به همین دلیل به محض قرار گرفتن در آب جوش، رنگ می‌دهند.
 
چای‌های کیسه‌ای دو نوع کلاسیک و طعم‌دار دارند. شما استفاده از کدام‌یک را توصیه می‌کنید؟
بهتر است چای کیسه‌ای کلاسیک تهیه کنید زیرا نوع طعم‌دار، حاوی اسانس‌های شیمیایی است. مثل چای سبز با طعم لیمو حاوی عصاره لیمو نیست بلکه اسانس سنتزی آن را دارد.
 
دمنوش‌ها را بعد از تهیه می‌توان چند ساعت یا چند روز در یخچال نگه داشت یا باید فوراً مصرف کرد؟
بهتر است دمنوش‌ها را تازه مصرف کنیم تا از ترکیب‌های آنتوسیانین، آنتی‌اکسیدانی و فلاونوییدی‌شان بهره‌مند شویم زیرا فرمول این ترکیب‌ها در اثر ماندن و مواجهه با اکسیژن هوا تغییر می‌کند و ساختار شیمیایی‌شان می‌شکند. اگرچه نگهداری دمنوش بیش از یک ساعت باعث خراب شدن آن نمی‌شود اما آثار مفید آن را از بین می‌برد.
 
دمنوش فله‌ای را تا چه مدت و در چه شرایطی می‌توانیم نگه داریم؟
دمنوش‌ها چون خشک هستند و رطوبت خیلی کمی دارند، می‌توان آن‌ها را در محیط خشک، خنک و سایه تا 3-2 ماه نگه داشت اما نگهداری طولانی‌مدت آن‌ها باعث کاهش آثار مفیدشان می‌شود.

 بهترین ظرف برای نگهداری آن‌ها چیست؟
بهتر است در ظروف شیشه‌ای نگهداری شوند.

منبع: هفته نامه سلامت

گیاهان دارویی/٩ دمنوش زمستانه مفید برای بدن

سرخارگل یا گیاه اکیناسه
این گیاه حاوی خواص متعددی است. ریشه آن همانند گل‌ها و ساقه‌اش در طب سنتی استفاده‌ی زیادی دارد. سرخارگل سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و بدن را در برابر عفونت‌های باکتریایی و ویروس‌ها مقاوم می‌کند.

به عقیده‌ی متخصصان این گیاه ضدالتهاب، ضدعفونی‌کننده، ضد باکتری، آنتی‌بیوتیک، ضدویروس و حتی تسکین‌دهنده‌ی زخم‌هاست.

خلاصه اینکه سرخارگل یکی از آن گیاهان ناب زمستانی است. سری به عطاری بزنید و خودتان را یک فنجان دمنوش سرخارگل مهمان کنید.

 

 آویشن
آویشن شهرت فراوانی در تقویت و ضدعفونی کردن بدن دارد. این گیاه سرشار از روغن‌های ضروری است که عطر و طعم بی‌نظیری به غذاها می‌دهد. دمنوش آویشن برای باز شدن بینی بسیار مناسب است. این گیاه بخش‌ها و اعضای درونی بدن را تمیز و ضدعفونی می‌کند. اگر به شدت سرماخورده‌اید و سرفه امانتان را بریده است هر روز سه تا پنج فنجان دمنوش آویشن میل کنید. کافی است آویشن تازه تهیه کنید و در آب جوش انداخته و به مدت چند دقیقه دم کنید.

بادرنجبویه
از زمان‌های قدیم بادرنجبویه جزو گیاهان شناخته شده است و یونانیان به آن نام ملیس داده‌اند. باید بدانید که ابن‌سینا این گیاه را بادرنجبویه نامیده است چون برگ آن اگر فشرده شود بوی بادرنگ (لیمو) می‌دهد برای همین امروزه به آن سیترونل هم می‌گویند. این گیاه درمانگر و معطر برای تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار مفید است. اگر دچار آنفلوانزا یا سرماخوردگی شده‌اید به سراغ این گیاه بروید. نقش این گیاه در درمان سرفه‌های شدید و تسکین مشکلات تنفسی موثر است. از این گذشته بادرنجبویه می‌تواند تب و مشکلات گوارشی را از بین ببرد. اگر استرس و فشارهای روحی‌تان زیاد است نیز می‌توانید به این گیاه اعتماد کنید. در این صورت شب‌ها قبل از خواب یک فنجان از این دمنوش میل کنید تا خواب راحتی داشته باشید.

رازیانه
دمنوش رازیانه با یک فنجان آب و یک قاشق چای‌خوری تخم رازیانه‌ی خشک آماده می‌شود.

از این گیاه به خاطر خواص گوارشی آن استفاده می‌شود به خاطر اینکه اشتها را تحریک کرده و با نفخ یا سنگ کیسه‌ی صفرا مقابله می‌کند. برای رفع مشکلات گوارشی‌تان روزانه سه فنجان از این دمنوش را میل کنید.

 اسطوخودوس
خیلی از مردم در فصل سرما دچار بی‌حوصلگی و افسردگی می‌شوند. می‌شود با پرتودرمانی، مصرف مولتی‌ویتامین‌ها یا سفر به مناطق گرم‌تر به حل این مشکل کمک کرد. مصرف دمنوش اسطوخودوس یکی از بهترین، ساده‌ترین و طبیعی‌ترین روش‌های رفع افسردگی فصلی است. این گیاه آرامش‌بخش و ضدعفونی‌کننده است که با استرس، اضطراب و حتی افسردگی هم مقابله می‌کند. اسطوخودوس برای تسکین درد نیز موثر است برای همین برای تسکین دردهای میگرنی نیز مفید است.

رزماری
رزماری تقویت‌کننده، ضدخستگی، سم‌زدا است و کلی خاصیت دیگر هم دارد. یعنی یک شاخه رزماری است و هزار و یک خاصیت. دمنوش این گیاه برای تسکین فشارهای عصبی و عضلانی مفید است. رزماری خاصیت دیورتیک دارد یعنی ادرارآور است و یک درمان موثر در برابر خستگی و تجمع توکسین‌ها در بدن محسوب می‌شود.

 

 
جینسنگ
ریشه‌ی جینسنگ حاوی میزان قابل‌توجهی ویتامین‌ها و مواد معدنی است. این گیاه حافظه را تقویت کرده و با استرس و خستگی مقابله می‌کند. علاوه بر این‌ها ریشه‌ی این گیاه باعث تقویت ریه‌ها شده و با کاهش اضطراب مشکلات مجاری تنفسی را تسکین می‌دهد. دمنوش این گیاه باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شده و شما را در برابر بیماری‌ها ایمن می‌کند.

مریم‌گلی
گل‌های مریم‌گلی سیاه برای درمان عفونت‌های تنفسی، احتناق سینوس‌ها و آنفلوانزا مفید است. اگر سرما خورده‌اید و زیاد سرفه می‌کنید توصیه می‌کنیم که روزانه دو تا سه فنجان از این دمنوش میل کنید. مریم گلی شما را از پیری زودرس هم دور می‌کند. امتحان کنید.

اکالیپتوس
اکالیپتوس خواص زیادی روی سیستم تنفسی دارد و انواع پاستیل‌های آن برای تسکین گلو بسیار مفید است. دمنوش این گیاه خواص ضدعفونی‌کنندگی قوی دارد و با سرفه، سرماخوردگی یا برونشیت مقابله می کند. با این حال نباید در مصرف آن زیاده‌روی کرد چون می‌تواند باعث مسمومیت، حالت تهوع، استفراغ یا تحریک لوله‌ی گوارشی و مجاری صفراوی شود.
 
منبع:tebyan.net